Laravel policy ve gate ile yetkilendirme
Laravel'de Gate ve Policy ile yetkilendirme mantığını tek yerde toplamak; 'kim neyi yapabilir' kararlarını temiz kurmak.
Kısaca
Laravel'de Gate ve Policy yetkilendirme kararlarını tek yerde toplar. Modele bağlı olmayan tek kontrol için Gate, birden çok eylemi olan model için Policy uygundur; Policy düz sınıf olduğundan doğrudan test edilir. Policy'deki before metodunda null dönmek karar vermemektir, false dönmek herkesi engeller.
Bu yazı 9 yıl önce yazıldı — o günün koşullarını yansıtır.
Sonradan 1 not eklendi: 12 Ekim 2026
Yetkilendirme — yani “bu kullanıcı bu işlemi yapabilir mi?” sorusu — her uygulamanın bir yerinde yanıtlanmak zorunda. Soru basit ama yanıtın nerede verildiği önemli. Controller içinde if ($user->id !== $post->user_id) gibi kontroller yazmak başlangıçta masum görünüyor; ama aynı kontrol birkaç farklı yere dağılınca bir kuralı değiştirmek onlarca yeri dolaşmak anlamına geliyor.
Laravel’in Gate ve Policy yapısı bu kararları merkezi ve test edilebilir hale getiriyor.
Gate nedir?
Gate, basit, model tabanlı olmayan yetkilendirme kontrolleri için kullanılıyor. AuthServiceProvider içinde tanımlanıyor (Laravel 13.x belgeleri bunun için AppServiceProvider’ı gösteriyor):
use Illuminate\Support\Facades\Gate;
Gate::define('update-settings', function ($user) {
return $user->is_admin;
});
Kullanımı:
if (Gate::allows('update-settings')) {
// Admin işlemi
}
// Veya kısayol:
Gate::authorize('update-settings'); // İzin yoksa 403 fırlatır
Blade şablonlarında da kullanılabiliyor:
@can('update-settings')
<a href="/settings">Ayarlar</a>
@endcan
Policy nedir?
Policy, bir Eloquent modeline özgü yetkilendirme mantığını toplayan sınıf. Birden fazla eylemi olan modeller için Gate’den daha düzenli bir yapı sunuyor.
Oluşturmak için:
php artisan make:policy PostPolicy --model=Post
Oluşturulan PostPolicy sınıfında metotlar yetkilendirme kurallarını tanımlıyor:
namespace App\Policies;
use App\User;
use App\Post;
class PostPolicy
{
public function update(User $user, Post $post): bool
{
return $user->id === $post->user_id;
}
public function delete(User $user, Post $post): bool
{
return $user->id === $post->user_id || $user->is_admin;
}
}
AuthServiceProvider içinde kaydedilebiliyor (Laravel 13.x, adlandırma kurallarına uyan policy’leri kendisi keşfediyor):
protected $policies = [
Post::class => PostPolicy::class,
];
Policy’yi kullanmak
Controller içinde:
public function update(Request $request, Post $post)
{
$this->authorize('update', $post);
// Yetki varsa buraya geliyor
$post->update($request->validated());
return redirect()->route('posts.show', $post);
}
authorize('update', $post) çağrısı, mevcut kullanıcı ve $post nesnesiyle PostPolicy@update metodunu çalıştırıyor. false dönerse otomatik olarak 403 yanıtı üretiyor.
Blade tarafında:
@can('update', $post)
<a href="{{ route('posts.edit', $post) }}">Düzenle</a>
@endcan
@can('delete', $post)
<form action="{{ route('posts.destroy', $post) }}" method="POST">
@csrf @method('DELETE')
<button>Sil</button>
</form>
@endcan
Gate mı, Policy mi?
İkisi arasında seçim yaparken basit bir kural uyguladım:
- Belirli bir modele bağlı değilse ve tek bir kontrol söz konusuysa Gate yeterli.
- Bir modelin birden fazla eylemi (görüntüle, güncelle, sil, yayınla…) için kontrol gerekiyorsa Policy daha uygun.
Kullanıcı yönetimi, içerik yönetimi gibi alanlarda Policy kurmak, o alanın tüm yetkilendirme mantığını tek dosyada topluyor. Bir kural değiştiğinde tek yer açılıyor.
Policy’yi test etmek
Bu yapının fark yarattığı bir diğer alan: test edilebilirlik. Policy bir sınıf olduğu için doğrudan örneklenip test edilebiliyor; controller’ı ayağa kaldırmak gerekmiyor:
public function test_kullanici_kendi_yazilarini_guncelleyebilir()
{
$user = User::factory()->create();
$post = Post::factory()->for($user)->create();
$policy = new PostPolicy();
$this->assertTrue($policy->update($user, $post));
}
public function test_kullanici_baskasinin_yazisini_guncelleyemez()
{
$yazar = User::factory()->create();
$misafir = User::factory()->create();
$post = Post::factory()->for($yazar)->create();
$policy = new PostPolicy();
$this->assertFalse($policy->update($misafir, $post));
}
Bu testleri controller içine gömülü bir if bloğuyla yazmak mümkün değil; o bloğu HTTP isteği üzerinden dolaylı test etmek zorunda kalırdım. Policy sayesinde kural doğrudan, hızlıca ve bağımsız test ediliyor.
before metodu: yönetici istisnası
Policy sınıflarında before adlı özel bir metot tanımlayabiliyorsunuz. Bu metot, diğer tüm policy metotlarından önce çalışıyor ve null dışında bir değer döndürürse diğer metotlar hiç çalışmıyor:
class PostPolicy
{
public function before(User $user, string $ability): ?bool
{
if ($user->is_superadmin) {
return true; // Süper admin her şeyi yapabilir
}
return null; // Normal akışa devam et
}
public function update(User $user, Post $post): bool
{
return $user->id === $post->user_id;
}
}
Burada null döndürmek önemli: false döndürseydiniz süper admin de dahil herkesin erişimini engellerdiniz. null dönünce “karar vermedim, diğer metoda bak” anlamına geliyor. Bu farkı ilk kez görenler false döndürme hatasına düşebiliyor.
Politika olmadan sonrası
Bu yapıyı kullanmadan önce yetkilendirme kontrollerini bazı yerlerde controller’a, bazı yerlerde middleware’e yazmıştım. Modelin sahibinin kim olduğuna dair kural üç farklı dosyada biraz farklı şekillerde duruyordu. Policy ile bunların hepsini tek sınıfa topladım; kural değiştiğinde tek dosyaya bakıyorum. Uygulamaya yeni bir rol eklendiğinde veya mevcut bir kural yumuşatıldığında, değişikliği tek bir noktaya yapmak ve testleri çalıştırmak yeterli oluyor. Bu güven, dağıtık if bloklarıyla mümkün değildi.
Authentication ile yetkilendirmeyi karıştırmak da başlangıçta yaptığım bir hataydı. Authentication “bu kişi kim?” sorusunu yanıtlar; yetkilendirme ise “bu kişi bunu yapabilir mi?” sorusunu. Laravel’de bu iki katman birbirinden ayrı: Auth ve middleware authentication’ı, Gate ve Policy ise yetkilendirmeyi hallediyor. Bu ayrımı netleştirince nereye ne yazacağım da netleşti. Bir kullanıcı giriş yapmış olabilir ama bu onun her kaynağa erişebileceği anlamına gelmiyor; kimliği doğrulanmış ama yetkisiz — iki farklı kontrol, iki farklı katman.
Kaynaklar
- Laravel 5.5 Dokümantasyonu: Yetkilendirme laravel.com
Bu konudaki deneyler
Ad-hoc üretim SQL'i onaya, maskelemeye ve değiştirilemez bir ize bağlandı; parola paylaşmak gereksiz kaldı. Yapım notları; deneme QueryProxy oldu.
Şu an ne yapıyor
Geliştiricinin yazdığı SQL'i üretim veritabanında doğrudan değil, bir onaydan geçirerek çalıştırıyor; sonuçlar diske yazılırken maskeleniyor ve her istek değiştirilemez bir kayda düşüyor. Prod erişimi tek kişide toplanmış ekipler kurabilir.
Bluetooth yakınlık kilidi ham 'var/yok' sinyaline değil, yakınlık değerlendirmesine dayanıyor; SignalLock olarak macOS, Windows ve Linux'ta yayında.
Şu an ne yapıyor
Yanındaki cihaz uzaklaşınca macOS, Windows ve Linux'ta ekranı kilitliyor; karar ham "var/yok" sinyaline değil bir yakınlık değerlendirmesine dayandığı için sinyal dalgalanması yanlış kilit üretmiyor. Menü çubuğu ve sistem tepsisi uygulaması üç platformda yayında, indirilip kullanılabilir.
Yorumlar
Yorum yapmak için GitHub hesabınızla giriş yapmanız yeterli. Yorumlar GitHub Discussions üzerinde saklanır.