# Kısmi güncellemelerde JSON Merge Patch mı JSON Patch mı kullanmalıyım?

> Kısmi güncellemede Merge Patch ile ETag/If-Match'i varsayılan yapın; JSON Patch'e yalnız eleman bazlı dizi ya da koşullu çok-alan işlemi gerekince geçin.

- Soruldu: 2026-11-03
- Yanıtlandı: 2026-11-06
- Soran: Bora
- Etiketler: API, API Tasarımı
- Kaynak: https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/kismi-guncellemelerde-json-merge-patch-json-patch-kullanmaliyim/
- Dil: tr-TR
- Yazar: Muhammet Şafak

---
**Soru:** Laravel tabanlı bir REST API'miz var ve kaynak güncellemeleri `PUT` ile yapılıyor. İstemcinin her seferinde kaynağın tamamını göndermesi gerekiyor; sadece tek bir alanı değiştirmek isteyen mobil uygulama bile bütün objeyi geri yolluyor.

Sorun şu: iki kullanıcı aynı profili neredeyse aynı anda düzenlediğinde, ikincinin `PUT`'u birincinin değiştirdiği alanları eski değerleriyle eziyor. Klasik lost update. Kısmi güncellemeye (`PATCH`) geçmeyi düşünüyorum ama JSON Merge Patch mı yoksa JSON Patch mı seçmeliyim, ikisinin farkı pratikte ne oluyor?


## Kısa cevap

Önce iki işi ayıralım — PATCH biçimini seçmek ayrı, lost update'i çözmek ayrı.

## Bağlam

Biçim tarafında çoğu CRUD için JSON Merge Patch yeter; kayıp güncellemeyi ise biçim değil, koşullu istekler (ETag/If-Match) çözer.

## Neden

1. **JSON Merge Patch (RFC 7396) basit ve durumların çoğunu karşılar.** Media type'ı `application/merge-patch+json`. Sadece değiştirmek istediğiniz alanları gönderirsiniz, gerisine dokunmazsınız. İnsan tarafından okunması ve üretilmesi kolay; tipik "şu iki alanı güncelle" senaryosu için doğru araç.

2. **JSON Patch (RFC 6902) güçlü ama pahalı.** Bir işlem dizisidir: `add`, `remove`, `replace`, `move`, `copy`, `test`. Dizinin belirli bir elemanına `path` ile dokunabilir, hatta `test` ile "şu değer hâlâ buysa uygula" diyebilirsiniz. Karşılığında istemci ve sunucu tarafında üretmesi, doğrulaması ve okunması belirgin biçimde daha zordur.

3. **Merge Patch'in iki tuzağını bilin.** Birincisi: `null` "bu alanı sil" demektir, dolayısıyla bir alanı bilinçli olarak `null`'a çekmek ile silmek arasında ayrım yapamazsınız. İkincisi: diziler tümüyle değiştirilir, eleman bazlı patch yoktur. Bu iki ihtiyaç gerçekse JSON Patch'e geçmelisiniz.

## Ne yapmalı

1. **Asıl sorun biçimle değil concurrency kontrolüyle çözülür.** [PATCH'e geçmek gövdeyi küçültür](https://muhammetsafak.com/tr/blog/restful-api-tasariminin-temelleri/) ama iki eşzamanlı yazmanın çakışmasını engellemez. Bunun için ETag + `If-Match` başlığı ya da bir `version` kolonu kullanın: istemci okuduğu ETag'i geri gönderir, sunucu değişmişse `412 Precondition Failed` döner. JSON Patch'in `test` op'u da aynı işi görebilir ama HTTP katmanında ETag daha temizdir.

   ```bash
   # Sadece display_name'i güncelle, çakışmayı ETag ile koru
   curl -X PATCH https://api.example.com/users/42 \
     -H "Content-Type: application/merge-patch+json" \
     -H 'If-Match: "a1b2c3"' \
     -d '{"display_name": "Bora"}'
   ```

2. **Validation'ı kısmi gövdeye göre uyarlayın.** Laravel'de `PUT` için tüm alanları `required` sayan kurallar PATCH'te işe yaramaz; `sometimes` ile "gelmişse doğrula" mantığına geçin, yoksa eksik alan hata verir.

**Sonuç:** Ben olsam varsayılan olarak Merge Patch + ETag/If-Match kurardım — bu ikisi hem gövdeyi küçültür hem lost update'i kökten keser. Diziye eleman bazlı dokunmam ya da atomik koşullu çok-alan işlemlerim gerçekten varsa, sadece o uçlarda JSON Patch'e geçerdim. Biçim seçimini tek başına lost update çözümü sanmayın; PATCH'i seçseniz bile koşullu istek yoksa aynı yarışı yaşarsınız.

## İlgili Yazılar

- [Yeni bir sürüm açmadan API'mi geriye dönük uyumlu biçimde nasıl geliştirebilirim?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/yeni-surum-acmadan-apimi-geriye-donuk-uyumlu-gelistirmek/) — Sor Bakalım
- [API hata gövdelerimi RFC 7807 problem+json biçimine mi taşımalıyım?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/api-hata-govdelerimi-rfc-7807-problem-json-tasimaliyim/) — Sor Bakalım
- [OpenAPI şemasını önce mi yazmalıyım yoksa koddan mı üretmeliyim?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/openapi-semasini-once-mi-yazmaliyim-yoksa-koddan-mi-uretmeliyim/) — Sor Bakalım