# Alarmlarımı belirti üzerine mi yoksa neden üzerine mi kurmalıyım?

> Page'i gecikme ve hata oranı gibi kullanıcının hissettiği belirtilere bağlayın; CPU ve memory, öngörücü doygunluk dışında dashboard'a ve ticket'a gitsin.

- Soruldu: 2026-11-08
- Yanıtlandı: 2026-11-13
- Etiketler: Observability
- Kaynak: https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/alarmlarimi-belirti-mi-neden-uzerine-mi-kurmaliyim/
- Dil: tr-TR
- Yazar: Muhammet Şafak

---
**Soru:** Ekibim gözlemlenebilirlik tarafında Prometheus/Alertmanager kullanıyor ve alarmlarımızın çoğu doğrudan kaynak metriklerine bağlı: CPU %80'i geçince, memory şu eşiğe gelince page atıyor.

Sorun şu: CPU spike'ları için gece yarısı page alıyoruz ama kullanıcı tarafında hiçbir şey bozulmuyor; servis normal yanıt veriyor. Artık herkes pager'ı ciddiye almamaya başladı, gerçek bir olayı da kaçıracağız diye korkuyorum. Alarmları belirti üzerine mi yoksa neden üzerine mi kurmalıyım?


## Kısa cevap

Page'i belirti üzerine kurun — yani kullanıcının fiilen hissettiği şeye (gecikme, hata oranı, erişilebilirlik).

## Bağlam

CPU gibi nedenler teşhis için değerlidir ama page'e değil dashboard'a ve ticket'a aittir. Yaşadığınız pager yorgunluğu tam da bu karışıklığın sonucu.

## Neden

1. **Kullanıcıya dokunan belirtilere page atın.** [İstek gecikmesi (p99) ve hata oranı](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/servislerimi-red-metrikleriyle-use-metrikleriyle-enstrumante-etmeliyim/) (5xx, başarısız işlem yüzdesi) — Google SRE'nin dört "golden signal"ından ikisi (diğer ikisi trafik ve saturation). Kullanıcı bir şey hissetmiyorsa, tanımı gereği acil bir durum yoktur.

2. **CPU'yu bozukluk sanmayın.** Yüksek CPU çoğu zaman sağlıklıdır; makineyi verimli kullanıyorsunuz demektir. Kullanıcıya yansımayan bir CPU spike için birini uyandırmak, sadece pager'a olan güveni öldürür — ki tam olarak bu oldu.

## Ne yapmalı

1. **Mümkünse SLO ve error budget üzerinden alın.** "5 dakikada CPU %80" yerine "hata bütçemizi şu hızla tüketiyoruz" deyin. Çok pencereli burn-rate alarmı, hem hızlı çöküşü hem yavaş sızıntıyı yakalar, gürültüyü de düşürür.

   ```yaml
   - alert: HighErrorBurnRate
     expr: |
       sum(rate(http_requests_total{status=~"5.."}[5m]))
         / sum(rate(http_requests_total[5m])) > 0.02
     for: 5m
     labels: { severity: page }
     annotations:
       summary: "5xx oranı >%2 (kullanıcı etkileniyor)"
   ```

2. **Her page eyleme dönük ve acil olmalı.** Uyandırdığınız kişi hemen bir şey yapamayacaksa ya da yapması gerekmiyorsa, o bir page değildir. Eyleme dönük olmayan her uyarı, ekibe "pager'ı görmezden gel" diye antrenman yaptırır.

3. **Nedenleri atmayın — yerini değiştirin.** CPU, memory, disk IO teşhis ve kapasite planı için birebirdir; bunları dashboard'da ve `warning` seviyesinde ticket olarak tutun, page olarak değil. Bir istisna var: bir nedenin bir belirtiyi kaçınılmaz kıldığı durumlar. "Disk 4 saatte dolacak" gibi öngörücü doygunluk alarmları page'e değer, çünkü daha olmadan gelecek bir belirtiyi haber verir.

**Sonuç:** Ben olsam page tanımını tek cümleye indirirdim: "Bu, bir kullanıcının şu an acı çektiği ya da yakında çekeceği anlamına mı geliyor?" Cevap hayırsa dashboard'a ya da ticket'a taşırdım. Mevcut CPU/memory page'lerini düşürüp servis başına birkaç SLO tanımlar, page'i sadece belirti ve öngörücü doygunlukla sınırlar, gerisini gündüz bakılan sinyallere çevirirdim. Pager'a güven bir kez gittiğinde geri kazanmak zordur; onu yalnızca gerçekten acil olan için saklayın.

*Sahada karşılaşılan ve bana sorulan sorulardan derlendi.*

## İlgili Yazılar

- [Prometheus metriklerime user_id gibi yüksek kardinaliteli label eklemeli miyim?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/prometheus-metriklerime-user-id-yuksek-kardinaliteli-label-eklemeliyim/) — Sor Bakalım
- [Servislerimi önce RED metrikleriyle mi yoksa USE metrikleriyle mi enstrümante etmeliyim?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/servislerimi-red-metrikleriyle-use-metrikleriyle-enstrumante-etmeliyim/) — Sor Bakalım
- [Correlation ID'yi HTTP isteğinden kuyruğa düşen job'lara kadar nasıl taşımalıyım?](https://muhammetsafak.com/tr/sor-bakalim/correlation-idyi-http-isteginden-kuyruga-dusen-joblara-kadar-nasil-tasimaliyim/) — Sor Bakalım
