# Upgrade Hedef Sürümü: Tek Tarih Değil, İki Tarih

> En yeni PHP sürümü hedefi belirlemez. Adayın security bitişini sonraki upgrade penceresiyle, adayı da zincirin en yavaş halkasıyla karşılaştıran yöntem.

- Tür: Notlar
- Yayın: 2026-11-15
- Etiketler: dependencies, decisions, security, production
- Dizi: Production'da Upgrade
- Okuma süresi: 6 dk okuma
- Kaynak: https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/notlar/upgrade-hedef-surum/
- Dil: tr-TR
- Yazar: Muhammet Şafak

---
> **Kısaca:** Upgrade hedefi en yeni sürüm değildir: destek süresi sizi bir sonraki planlı upgrade penceresinin ötesine taşıyan ve bağımlılık zincirinin bugün izin verdiği en yakın sürümdür. Geçerli ufuk, runtime ile framework security bitişlerinin kısasıdır; PHP 8.3 Laravel 12'de kaldıkça Şubat 2027'de tavana dayanır. Üst sınırı zincirin en yavaş halkası koyar.

PHP 8.3'ün security desteği Aralık 2027'ye kadar sürüyor; Laravel 12'ninki 24 Şubat 2027'de bitiyor.

Laravel'i yükseltmeyecekseniz 8.3'ün size verdiği ufuk Aralık değil, Şubat 2027'dir. Hedefi seçerken iki tarihi ve zincirin en yavaş halkasını birlikte okuyun.

[Bölüm 3](https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/notlar/upgrade-karar-matrisi/)'ün matrisi PHP 8.2 + Laravel 12 + `FROM php:8.2-fpm-bookworm` sistemini birinci sıraya koydu. Sıra belli, sürüm belli değil: 8.3 mü, 8.4 mü, 8.5 mi?

İki kolay cevap var, ikisinin de faturası var. En yeniyi seçerseniz zincirin bir halkası hazır olmayabilir: bir extension, bir paket ya da base image henüz o sürümü desteklemiyordur. En yakını seçerseniz upgrade'i bitirdiğiniz gün bir sonrakinin takvimini de yazmış olursunuz; bir yıl sonra aynı tablonun başına dönersiniz.

Örnek sistem hep aynı: matrisin birinci sıraya koyduğu PHP 8.2 sistemi. Yöntem sistem başına bir kez çalışır.

## Birinci tarih: pencereyi aşıyor mu

İki tarihin ilki adayın kendi security bitişidir ve tek başına karar vermez: onu, sistemin bir sonraki planlı upgrade penceresiyle yan yana koyduğunuzda anlam kazanır.

**Sonraki planlı pencere**, bu upgrade'i bitirdikten sonra bir sonrakini bitirebileceğiniz ilk tarihtir. Ekibin upgrade ritmi yıllıksa, bu upgrade'in bittiği günden 12 ay sonrasıdır. Ritminiz farklıysa kendi ritminizi yazın; yöntem değişmez, yalnız tarih kayar.

Kural şu: adayın security bitişi o pencerenin ötesine geçmiyorsa, ikinci upgrade şimdiden takvimdedir. [php.net](https://www.php.net/supported-versions.php) dört aday için şu tarihleri veriyor:

- **PHP 8.2:** 31 Aralık 2026
- **PHP 8.3:** 31 Aralık 2027
- **PHP 8.4:** 31 Aralık 2028
- **PHP 8.5:** 31 Aralık 2029

Dört tarih de yılın son günü; aralarında tam 12 ay var. Soru bu yüzden düz bir karşılaştırmaya iner: pencere tarihi, adayın security bitişinden önce mi, sonra mı?

PHP 8.6 bu listede yok. [wiki.php.net](https://wiki.php.net/todo/php86) GA tarihini 19 Kasım 2026 olarak veriyor; yani bu yazının yayın gününden dört gün sonra çıkacak. Üstelik Laravel 12 de Laravel 13 de 8.6'yı desteklemiyor (ikinci tarih bölümünde). Bugün aday değil.

Pencereye yetmeyen bir "güvenli kısa adım"ın bedeli de burada görünür. 8.3'e geçerseniz ve ritminiz yıllıksa, upgrade'i bitirdiğiniz gün ikincisi takvimde. İkincisi birincinin yarısı kadar iş değil: envanteri yeniden çıkarırsınız, test turunu yeniden koşarsınız, rollout'u yeniden planlarsınız. Envanter ve test turu iki kez ödenir.

Kısa adım yanlış bir seçim olmak zorunda değil. Yanlış olan, onu "ucuz" diye seçip ikinci faturayı yazmamak. Yazdıysanız, yani ikinci upgrade'i bütçeyle birlikte takvime koyduysanız, 8.3 savunulabilir bir hedeftir.

## İkinci tarih: framework'ün ufku

Runtime'ın ufku, üstündeki framework'ün ufkundan uzun olamaz. Sistem Laravel 12'de kaldıkça geçerli tarih ikisinin kısası olur.

[Laravel 12](https://laravel.com/docs/12.x/releases) PHP 8.2–8.5'i destekliyor ve security fix'lerini 24 Şubat 2027'ye kadar veriyor. [Laravel 13](https://laravel.com/docs/13.x/releases) PHP 8.3–8.5'i destekliyor ve security fix'leri 17 Mart 2028'e kadar sürüyor. İki sürümün de desteklediği aralıkta 8.6 yok.

Açılıştaki örneğe dönelim: 8.3 + Laravel 12. PHP tarafı Aralık 2027, framework tarafı Şubat 2027. Geçerli ufuk Şubat 2027; yani bu kombinasyon, 8.2'nin 31 Aralık 2026'daki bitişinden yalnız 55 gün sonra kendi tavanına dayanır.

İki çıkış yolu var:

1. **Framework upgrade'ini hedefin parçası yapın.** 8.3 + Laravel 13 ile ufuk Mart 2028'e uzar. Ama bu iş, runtime upgrade'inin yanına ikinci bir iş olarak eklenir; kapsam büyür.
2. **Ufku Şubat 2027 olarak yazın.** Framework'ü yükseltmeyeceğinize karar verdiyseniz hedefin gerçek ufku odur. Bunu açıkça kaydetmek, sonra sürpriz yaşamaktan ucuz.

Gizli seçenek yok: ya framework hedefe girer ya ufuk kısalır. İkincisini seçtiyseniz, tablonuzdaki "security bitişi" sütununa PHP'nin değil, iki tarihin kısasını yazın; yoksa tablo, ilk satırdan itibaren olduğundan uzun bir ufuk gösterir. Tek bir "PHP 8.3" satırı bu ikisini aynı tarihe sıkıştırır.

## Hedefi en yavaş halka koyar

Karşı-sezgi şu: en yeni sürüm en uzun desteği verir, ama hedefi o belirlemez. Hedefi zincirin en yavaş halkası belirler.

[Bölüm 2](https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/notlar/upgrade-envanteri/)'nin zinciri aşağıdan yukarıya şöyleydi: runtime, extension'lar, framework, paketler, container imajı, CI. Aday sürümün her halkada çalışması gerekir. Bir halka adayı desteklemiyorsa aday elenir; ne kadar uzun desteği olduğunun önemi kalmaz.

Bu yüzden sınama tersten yürür:

- Her extension'ın aday sürüm için bir sürümü var mı?
- `composer.json`'daki paketlerin `php` kısıtı adayı kapsıyor mu? `composer check-platform-reqs`, aday PHP ile koşturulduğunda (örneğin aday imajın içinde) bunu sizin yerinize okur.
- Base image etiketi aday sürüm için yayımlanmış mı? Örnek sistemde `php:8.2-fpm-bookworm` yerine `php:8.4-fpm-bookworm` gibi bir etiket gerekir.
- CI matrisi aday sürümü koşturabiliyor mu?

En yavaş halka, listede adayı ilk durduran satırdır; sıralamayı siz değil, o belirler. Birden çok halka durduruyorsa üst sınırı en geride kalan koyar.

Zincirin izin verdiği en yeni sürüm hedefin üst sınırıdır. Aşağı doğru ise iki tarih sınırlar: yeterince uzak olmayan aday elenir.

8.4'ü seçmeden önce extension listenize bakın: biri hazır değilse hedefiniz 8.4 değil, 8.3'tür. Hazır olmayan halka bir engel olduğu kadar bir tarih de verir: o halkanın 8.4'e geçeceği gün, hedefin 8.4'e kayacağı gün olur. Halkanın sahibi sizseniz (kendi yazdığınız bir paket, kendi derlediğiniz bir extension) tarihi siz belirlersiniz; değilse ona bakmak dışında yapacak bir şey yok.

## Hedef seçme tablosu

Her aday bir satır; iki tarih ve zincir birer sütun:

| Aday | Security bitişi | Sonraki pencere | Zincir izin veriyor mu | Karar |
|---|---|---|---|---|
| 8.3 | 31 Aralık 2027 | Aralık 2027 sonu | Evet | Pencereyi aşmıyor, elenir |
| 8.4 | 31 Aralık 2028 | Aralık 2027 sonu | Evet | Hedef |
| 8.5 | 31 Aralık 2029 | Aralık 2027 sonu | Hayır | Zincir engelliyor, elenir |

Security bitişi sütunu [php.net](https://www.php.net/supported-versions.php)'ten. **Pencere ve zincir sütunları benim örnek varsayımım**, bir vaka değil: upgrade'in 2026 sonunda bittiğini, ritmin yıllık olduğunu, framework'ün Laravel 13'e yükseltildiğini ve en yavaş halkanın (örnekte bir extension) 8.5'i henüz desteklemediğini varsaydım. Sizin satırlarınız sizin tarihlerinizle dolar.

Varsayımla tablo şunu söylüyor: 8.3'ün PHP ufku pencereyle aynı güne denk geliyor, payı yok; Laravel 12 ile ufuk Şubat 2027'ye iniyor. 8.5 ufuk olarak en iyisi ama zincir izin vermiyor. Geriye 8.4 kalıyor: Laravel 13 ile birlikte ufku Mart 2028'e uzanıyor, pencereyi aşıyor ve zincir izin veriyor.

Kural tek cümle: **pencereyi aşan ve zincirin izin verdiği en yakın sürüm.**

"En yakın" önemli. İki koşulu geçen birden çok aday varsa küçük olanı seçin: daha ilerideki sürüm zincirin henüz hazırlamadığı halkaları da yanında getirir. Zincir olgunlaştıkça o sürüm bir sonraki pencerede, kendi tarihleriyle yeniden aday olur.


> **Tan:** Hedef satırına yalnız PHP sürümünü yazınca kararın yarısı görünmez kalıyor. Örnekteki 8.4, Laravel 13'e geçişle birlikte anlam taşıyor; framework yerinde kalırsa aynı satır daha kısa bir ufku gösterir. Bu yüzden hedefi bir çift olarak yazıyorum: runtime ve framework aynı satırda. Satırı okuyan kişi, ikinci işi de planın parçası olarak görür.


## Bu çerçevenin sınırı

Tablo hedefi verir. Hazır olup olmadığınızı vermez: testleriniz, geri dönüş yolunuz ve ön koşullarınız Bölüm 5'te.

Hedefin 8.4 çıkması, bugün başlayabileceğiniz anlamına gelmez. Zincirin "izin veriyor" demesi, o halkanın adayla test edildiği demek değil; yalnız desteklediği demek.

Tablo ayrıca tek seferlik değil. Pencere kayarsa, bir halka beklenenden önce hazır olursa ya da framework'ün takvimi değişirse satırlar yeniden okunur; hedef bir kez yazılır, ama her planlama turunda tarihlerle yeniden sınanır.

Tarihler php.net'in yayımladığı takvimdir. Sürüm desteği bittikten sonra ne olacağı sizin kaynağınıza bağlı: PHP'yi dağıtımın paketinden kuruyorsanız dağıtım kendi güvenlik düzeltmelerini backport edebilir; takvimi php.net'ten farklı olabilir. Tarihi aştığınızda "artık hiçbir düzeltme gelmez" demek yanlış olur, ama "düzeltmeye güvenebilirim" demek de bir karardır ve kayda geçmelidir.

## Hedefi tek satıra yazın

Açılıştaki soruya dönelim: 8.3'ün ufku Aralık mı, Şubat mı? Laravel 12'de kaldıkça Şubat. Aralık ancak framework de hedefe girerse olur; o zaman bile hedefin 8.3 olması gerekmez.

İki tarih ve bir halka, "hangi sürüm?" sorusunu tahmine bırakmaz. [Bölüm 3](https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/notlar/upgrade-karar-matrisi/) sırayı, bu yazı sürümü, [Bölüm 2](https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/notlar/upgrade-envanteri/)'nin envanteri de ikisinin girdisini verdi.

Matrisin birinci sıraya koyduğu sistem için aday sürümleri tabloya yazın, security bitişlerini bir sonraki pencerenizle ve zincirinizin en yavaş halkasıyla karşılaştırın, hedefi tek satır olarak not edin.

## Kaynaklar

- [Supported Versions](https://www.php.net/supported-versions.php) — PHP
- [Laravel 12.x Release Notes](https://laravel.com/docs/12.x/releases) — Laravel
- [Laravel 13.x Release Notes](https://laravel.com/docs/13.x/releases) — Laravel
- [todo:php86](https://wiki.php.net/todo/php86) — PHP
