# Monolitten mikroservise: ne zaman, neden, nasıl

> Modüler monolitle başlamanın gerekçesi, mikroservisin bedeli, geçişi haklı çıkaran dört ölçülmüş sinyal ve strangler ile tek modülü ayırmak.

- Tür: Sunum
- Yayın: 2026-10-03
- Slayt sayısı: 21
- Dayandığı yazılar: https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/denemeler/projelere-neden-moduler-monolit-ile-basliyorum/ · https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/denemeler/mikroservise-ne-zaman-gecerim/ · https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/denemeler/neden-boring-architecture/
- Kaynak: https://muhammetsafak.com/tr/gorseller/d/monolitten-mikroservise/
- Dil: tr-TR
- Yazar: Muhammet Şafak

---
## Slayt 1 — Monolitten mikroservise

Muhammet Şafak — Görseller

Ne zaman, neden, nasıl: sınırı bugün çizin, dağıtımı ölçülmüş bir sinyal gelince yapın.

Muhammet Şafak 3 Ekim 2026

## Slayt 2 — Sınır

Bölüm 01

Modüler monolit: tek codebase, tek deploy, tek veritabanı; içeride net modül sınırları.

## Slayt 3 — Sınır nerede duruyor?

Üç yaklaşım

Sınır nerede duruyor?

| Yaklaşım | Sınır |
| --- | --- |
| Klasik monolit | Sınır yok. Her şey her şeye erişir, zamanla "big ball of mud". |
| Mikroservisler | Sınır var, ama sınır aynı zamanda bir network çağrısı. |
| Modüler monolit | Sınır var, ama sınır process içinde; bir method çağrısı. |

## Slayt 4

Asıl mesele

Sınır ile servis ayrı iki karardır.

Sınırı bugün çizin, dağıtımı gerçekten gerekince yapın.

## Slayt 5 — Modül başına tek public yüzey

Sınır kodda

Bir modül, başka bir modülün yalnızca `*Api.php` sınıfını çağırır. Başka modülün tablosuna doğrudan `SELECT` atmaz, foreign key bağlamaz.

app/Modules

```
1app/2└── Modules/3  ├── Billing/4  │   ├── Domain/         # modüle özel entity, value object5  │   ├── Application/    # use-case'ler6  │   ├── Infrastructure/ # repository, dış servis adaptörü7  │   └── BillingApi.php  # modülün TEK public yüzeyi8  ├── Catalog/9  └── Notification/
```

## Slayt 6 — Beş somut sebep

Neden buradan başlıyorum

-   Ucuz düzeltme Yanlış çizilen sınır bir refactor ile düzelir.
-   Tek transaction İki modül tek DB transaction'ında tutarlı güncellenir.
-   Az operasyon Tek deploy, tek log akışı, izlenecek tek hedef.
-   Refactor araçları Bir method çağrısını compiler doğrular.
-   Ucuz geçiş Net sınırlı modülü servise çıkarmak mekanik bir iştir.

## Slayt 7 — Sınırı ayakta tutan dört pratik

Disiplin

-   Bağımlılık kuralı CI'da; ihlal build'i kırar (deptrac) (done)
-   Her modülün dışarı açık API'si tek bir sınıf (done)
-   Modüller arası ilişki foreign key değil, ID + public çağrı (done)
-   Review sorusu: bu değişiklik bir modül sınırını izinsiz geçiyor mu? (done)

## Slayt 8

Bütün değer disiplinde

CI zorlamıyorsa sınır yoktur.

Sınır CI tarafından zorlanmıyorsa, elinizde modüler monolit değil, sadece klasör isimleri düzgün bir monolit var.

## Slayt 9 — Bedel

Bölüm 02

Mikroservis bir çözüm değil, bir takas.

## Slayt 10

Tek değişiklik

Method çağrısı network'e döner.

Aldığınız şey bağımsız deploy ve bağımsız ölçekleme. Karşılığında ödediğiniz şey uzun.

## Slayt 11 — Mikroservisin faturası

Takas

|  | Mikroserviste | Monolitte |
| --- | --- | --- |
| Çağrı | Serializasyon, latency, partial failure | In-process, ücretsiz |
| Tutarlılık | Saga, outbox, eventual consistency | Tek DB transaction'ı |
| İzleme | Distributed tracing şart | Tek log akışı |
| Deploy | Versiyonlu, geriye uyumlu kontratlar | Tek deploy |
| Refactor | Kimsenin doğrulamadığı kontrat | Compiler doğrular |

## Slayt 12 — Doğru hastalığa yanlış ilaç

Yanlış gerekçeler

200 bin satırlık bir monolit ile 20 servise bölünmüş 200 bin satır aynı miktarda koddur; ikincisi sadece araya network koymuş hâlidir.

| Gerekçe | Asıl çözüm |
| --- | --- |
| "Kod tabanı çok büyük." | Modül sınırı, dosya düzeni, ölü kod temizliği |
| "Deploy yavaş ve korkutucu." | Hızlı pipeline, test, aşamalı yayın, rollback |
| "Bağımsız ölçeklemem lazım." | Monolit de yatay ölçeklenir: N kopya + load balancer |
| "Modern mimari bu." | Modernlik mimari gerekçe değil |
| "Netflix böyle yapıyor." | Problemi değil, yalnız operasyon yükü kopyalanır |

## Slayt 13

Kod büyüklüğü

Aynı kod, araya network.

200 bin satırlık bir monolit ile 20 servise bölünmüş 200 bin satır aynı miktarda koddur; ikincisi sadece araya network koymuş hâlidir.

## Slayt 14 — Sinyal

Bölüm 03

Şu sinyallerden en az biri ölçülmüş olmalı.

## Slayt 15 — Geçişi haklı çıkaran dört sinyal

Ölçülmüş sinyaller

-   Ölçeklenme profili Bir parça kaynakları geri kalanından bambaşka tüketiyor.
-   Sahiplik Ekipler birbirinin deploy'unu bekliyor; sınır organizasyonel.
-   Runtime Ölçülmüş darboğaz: iş yükü Go ya da Rust'ta belirgin ucuz.
-   Hata izolasyonu Bir modülün çöküşü sistemi düşürmemeli; process içinde sağlanamıyor.

## Slayt 16

Eşik

Grafikte yoksa sinyal değildir.

Sinyal bir grafikte görünmüyorsa, henüz sinyal değildir.

## Slayt 17 — Geçiş

Bölüm 04

Hepsini değil, sinyali veren tek modülü ayırın.

## Slayt 18 — Tek modülü dışarı almak

Strangler kalıbı

1.   Step 1: Modülü seç `sinyali veren tek modül`
2.   Step 2: Servisi kur `yeni servis ayağa kalkar`
3.   Step 3: Trafiği kaydır `çağrılar kademeli yönlenir`
4.   Step 4: Eskiyi sil `eski kod silinir`

## Slayt 19 — Ne zaman bölünür, nasıl bölünmez?

Ne zaman, ne zaman değil

-   **Big-bang** Her şeyi aynı anda bölmek en pahalı ve en sık başarısız göçtür.
-   **Ekip** Birden çok ekip aynı deploy biriminde sıkıştığında.
-   **Kaynak** Bir parçanın kaynak profili sistemin geri kalanını rehin aldığında.
-   **Çöküş** Bir bileşenin çöküşü düzenli olarak tüm sistemi düşürdüğünde.

## Slayt 20 — Karmaşıklık bütçesi sınırlı

Boring architecture

-   PHP + Laravel ya da Symfony; uygulama katmanı.
-   PostgreSQL İlişkisel veritabanı.
-   Redis Bellek içi veri deposu.
-   Nginx Web sunucusu.
-   Linux systemd + Supervisor ile süreç yönetimi.
-   Yeni araç Benim eşiğim: boring sayılması için 12–18 ay üretimde aktif kullanım.

## Slayt 21 — Teşekkürler

[muhammetsafak.com/tr/muhendislik/](https://muhammetsafak.com/tr/muhendislik/)

Sınırları erken çizin, dağıtımı geç yapın. Sinyali bekleyin; kararı moda değil, ölçüm versin.
